Tìm hiểu về nghi thức: “Rước Ông Bà Tổ Tiên”

Sự tri ân trong ngày Tết chính là đạo lý Tri ân và Báo ân, là dịp để chúng ta ngồi lại bên nhau, cùng ôn lại truyền thống gia phong và giáo dục thế hệ hậu thế về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” sâu sắc.

Trong những ngày cuối năm, gia đình Phật tử chúng ta thực hiện nghi thức: “Rước Ông Bà Tổ Tiên”.

Để nói lên lòng hiếu thuận, việc chúng ta đi chạp mộ hay dọn dẹp ban thờ gia tiên thực chất chính là hành động “bao sái” tâm thức; bởi lẽ khi đôi tay ta quét tước mồ mả của tiền nhân, thì cũng là lúc tâm ta đang quét dọn những bụi bặm của phiền não, những lo toan bề bộn của một năm cũ đã qua, để chuẩn bị một không gian nội tâm thanh tịnh mà cung thỉnh những giá trị huyết thống cao quý trở về.

Quý Phật tử phải thấu hiểu một điều rằng, đây là hành động nhắc nhở sự hiện diện tâm linh vô cùng mầu nhiệm, vì thờ cúng không phải là việc chúng ta gọi những người đã khuất về để thọ dụng những thực phẩm vật lý, mà đó chính là cách để con cháu kết nối sâu sắc với nguồn cội. Tổ tiên chúng ta chưa bao giờ mất đi, các Ngài vẫn luôn hiện diện trong từng tế bào, trong từng nhịp đập trái tim và từng hơi thở của mỗi người con, người cháu; cho nên cúng bái chính là để nhắc nhở chúng ta đừng bao giờ sống đời vong bản, đừng bao giờ quên đi gốc rễ đã nuôi lớn hình hài và trí tuệ này.

Nói về ý nghĩa của nén hương và mâm cỗ, chúng ta cần tỉnh thức để thấy rằng lễ vật quan trọng nhất không nằm ở chỗ mâm cao cỗ đầy, mà chính là ở tấm lòng thành kính vô biên.

Nén hương mà chúng ta thắp lên, hay còn gọi là “Hương lòng”, với làn khói quyện toả chính là sợi dây liên kết thiêng liêng giữa thế giới hữu hình và vô hình, nhưng nén hương thực sự có giá trị tỏa ngát mười phương chính là “Giới hương, Định hương và Huệ hương”; nếu con cháu biết sống có đức hạnh, biết giữ gìn giới luật và tu tập, thì đó mới chính là nén tâm hương thơm nhất dâng lên cúng dường tổ tiên.

Sự tri ân trong ngày Tết chính là đạo lý Tri ân và Báo ân, là dịp để chúng ta ngồi lại bên nhau, cùng ôn lại truyền thống gia phong và giáo dục thế hệ hậu thế về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” sâu sắc.

Đặc biệt, khi chúng ta cầu nguyện cho tổ tiên, các vị cần nhớ lấy tôn chỉ “Tự mình phải siêu trước”, nghĩa là khi con cháu sống tỉnh thức, tu tập tâm chánh niệm thì năng lượng bình an và thanh tịnh đó mới có thể cảm ứng đến hương linh của tiền nhân. Chúng ta thường cầu nguyện cho tổ tiên sớm siêu sinh tịnh độ, nhưng nếu chính bản thân chúng ta vẫn chưa “siêu” thoát khỏi những tham lam, sân hận và si mê thường tình thì lời cầu nguyện ấy chỉ là hình thức bên ngoài mà thôi; muốn tổ tiên được nhẹ nhàng thanh thoát, thì chính con cháu phải biết sống thiện lành, vì tổ tiên và con cháu vốn dĩ là một thực thể nhất như, không thể tách rời.

Trong nghi lễ cúng gia tiên, xin nhắc nhở đại chúng nên tránh sự lạm dụng thái quá, không nên sa đà vào việc đốt vàng mã hay sát sanh hại vật để tế lễ, mà hãy dùng những thực phẩm thanh khiết, hoa tươi trái ngọt cùng với sự thành tâm tuyệt đối để dâng cúng.

Hãy biến ban thờ gia tiên thành nơi tu tập, nơi nhắc nhở chúng ta về đạo đức làm người, để mỗi lần đứng trước linh vị, ta lại tự soi xét lại chính mình xem có sống xứng đáng với những gì tổ tiên đã dày công để lại hay không.

Khi ngọn lửa trong gian bếp đã hồng, mâm cơm gia đình đã chín và tỏa hương thơm phức, đó cũng chính là lúc ta thành tâm cung kính rước Ông Bà Tổ tiên về sum họp với cháu con.

Đừng để việc cúng bái chỉ là một nghi thức sáo rỗng bên ngoài, mà hãy để ngọn lửa của lòng hiếu thảo sưởi ấm bàn thờ gia tiên, bởi khi chúng ta sống tốt và sống tỉnh thức thì mỗi nén hương ta thắp lên mới thực sự tỏa ngát đến mười phương, và đó mới chính là món quà quý giá nhất, là sự báo hiếu chân thực nhất mà tổ tiên hằng mong đợi ở mỗi chúng ta.

Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát.

(HT. Lệ Trang chia sẻ)

————————————

“Biển công đức vô lượng như thế

Con xin hồi hướng không giữ lại

Nếu có chúng sanh nào dại dột

Bằng thân, bằng ý hoặc bằng lời

Bài báng phá hoại đạo giải thoát

Xin cho nghiệp chướng được tiêu trừ.

Mỗi giây, trí tuệ trùm pháp giới

Độ khắp mọi loài lên bất thoái

Hư không, chúng sanh không cùng tận

Phiền não, nghiệp báo không cùng tận

Bốn thứ kể trên thật vô biên

Hồi hướng của con cũng như thế.”

___________________________________

“Nguyện người được pháp này

Hoặc lấy hay là bỏ

Nghe qua kết thành duyên

Hoặc thuận cùng với nghịch

Đều nhờ đây chuyển hóa.”