– Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ, vị giáo phẩm uyên bác, dịch giả của nhiều bộ kinh, luật, luận quan trọng; tác giả của các công trình nghiên cứu Phật học giá trị, sau thời gian bệnh duyên đã viên tịch tại chùa Phật Ân (tỉnh Đồng Nai) vào 16 giờ chiều nay, ngày 24-11-2023 (12-10-Quý Mão). Trụ thế 79 năm.
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/thay-tue-sy-gn-7143.jpg)
TIN LIÊN QUAN
- Di chúc & Tang lễ Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ
- AI ĐIẾU & CÂU ĐỐI KÍNH DÂNG LÊN HÒA THƯỢNG TUỆ SỸ
- [Thi ca] THIÊN LÝ ĐỘC HÀNH – TUỆ SỸ | Thư viện Huệ Quang
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-2-724x1024.jpg)
Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ, pháp húy Nguyên Chứng, sinh năm 1943 (theo giấy tờ – tuổi thật theo gia đình chia sẻ ngài sinh năm 1945 – Ất Dậu) tại Paksé (Lào), nguyên quán tại tỉnh Quảng Bình.
Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ là đệ tử của Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ (1909-1984), Đệ nhất Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN.
Năm 12 tuổi, Hòa thượng từ Paksé về Sài Gòn, sau đó trở lại Huế, tu học tại chùa Từ Đàm với Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Siêu (1921-2001), rồi vào học tại Phật học viện Trung phần Hải Đức (Nha Trang), Quảng Hương Già Lam (Sài Gòn).
Hòa thượng tốt nghiệp Viện Cao đẳng Phật học Sài Gòn (1964) do Hòa thượng Thích Nhất Hạnh (1926-2022) sáng lập; sau đó, tốt nghiệp phân khoa Phật học của Viện Đại học Vạn Hạnh khi chỉ mới 22 tuổi.
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-5-4944.jpg)
Năm 1970, với những công trình nghiên cứu, khảo luận có giá trị về Thiền học và Triết học Phật giáo, trong đó có tác phẩm đầu tay Đại cương về thiền quán và nổi bật hơn hết là Triết học về tánh Không, Hòa thượng được đặc cách bổ nhiệm Giáo sư thực thụ Viện Đại học Vạn Hạnh do Trưởng lão Hòa thượng Thích Minh Châu (1918-2012) làm Viện trưởng; là giáo sư trẻ nhất lúc bấy giờ.
Năm 1971, ngài được Hòa thượng Thích Minh Châu bổ nhiệm làm Tổng Thư ký tạp chí Tư Tưởng – cơ quan luận thuyết của Viện Đại học Vạn Hạnh. Bên cạnh đó, ngài cũng làm Thư ký tòa soạn, chủ bút, tham gia cộng tác với nhiều tờ báo, tạp chí nghiên cứu đương thời như: Vạn Hạnh, Hải Triều Âm, Khởi Hành, Thời Tập,…
Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ được biết nổi tiếng về sự uyên bác, thông thạo nhiều loại cổ ngữ lẫn sinh ngữ như: Hán văn, Phạn văn, Tạng văn, tiếng Anh, Pháp, Đức, Nga… Trong gần trọn cuộc đời, Hòa thượng dành phần lớn thời gian và tâm huyết của mình cho việc phiên dịch và chú giải kinh điển, đặc biệt là tạng kinh A-hàm. Các dịch phẩm nổi bật của Hòa thượng đã được xuất bản chính thức, đến với độc giả trong và ngoài nước.
Trong đó, có thể kể: Trường A-hàm, Trung A-hàm, Tạp A-hàm – NXB Hồng Đức; A-tỳ-đạt-ma Câu Xá (5 tập) – NXB Hồng Đức; A-tỳ-đạt-ma Pháp uẩn túc luận – NXB Hồng Đức; A-tỳ-đạt-ma Tập dị môn túc luận – NXB Hồng Đức; Duy-ma-cật sở thuyết – NXB Hồng Đức; Luận thành duy thức – NXB Hồng Đức; Tinh hoa triết học Phật giáo của Junjiro Takakusu – NXB Hồng Đức, Thiền luận của Daisetsu T.Suzuki (đồng dịch giả với Trúc Thiên, 3 tập) – NXB Tổng hợp TP.HCM (1992), NXB Tri Thức tái bản; Thiền & Bát-nhã – NXB Hồng Đức…
Bên cạnh đó, Hòa thượng còn trước tác, biên soạn và giới thiệu nhiều tác phẩm luận giải kinh điển, lịch sử và triết học Phật giáo,… được in thành sách và xuất bản, tái bản trong nước gần đây, như:
Triết học về tánh Không – NXB Hồng Đức; Tổng quan về nghiệp – NXB Đà Nẵng; Thiền định Phật giáo – NXB Đà Nẵng; Huyền thoại Duy-ma-cật – NXB Hồng Đức; Thắng Man giảng luận – NXB Hồng Đức; Du-già Bồ-tát giới – NXB Hồng Đức; Tô Đông Pha, Những phương trời viễn mộng – NXB Hồng Đức; Pháp diệt tránh – NXB Phương Đông; Giấc mơ Trường Sơn (thơ) – NXB Đà Nẵng; Thiên lý độc hành (thơ) – NXB Đà Nẵng; Hoàng cầm tình khúc (thơ) – NXB Hồng Đức…
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-12-2245.jpg)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-10-5296.jpg)
Hòa thượng còn hiệu chính, chú thích bản Việt dịch Luật Tứ phần của Hòa thượng Thích Đỗng Minh, bản dịch Tăng-nhất A-hàm của Hòa thượng Thích Đức Thắng và chủ trì bản dịch của Phật điển phổ thông – Dẫn vào tuệ giác Phật… cũng đã được xuất bản trong nước.
Ngài còn đích thân giảng dạy các lớp học về Luật Tứ phần và các bộ kinh, luận Đại thừa cho chư Tăng và Phật tử tại Quảng Hương Già Lam cũng như một số nơi và qua phương thức trực tuyến.
Được biết, Hòa thượng đã được đưa từ bệnh viện về chùa Phật Ân vào sáng hôm qua, 23-11-2023. Báo Giác Ngộ sẽ cập nhật thông tin đến Tăng Ni, Phật tử và quý thiện hữu tri thức.
Sau đây là một số hình ảnh về Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ cùng chư tôn đức đảnh lễ Giác linh Trưởng lão Hòa thượng Thích Minh Châu tại thiền viện Vạn Hạnh và gần 30 tác phẩm, trong đó có những tác phẩm nhiều tập, của Hòa thượng xuất bản, tái bản trong nước
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-14-9268.jpg)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-9-6718.jpg)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-7-5191.jpg)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-6-2643.jpg)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-4-2791.jpg)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-3-4983.jpg)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-2-5205.jpg)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-1-247.jpg)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-11-8271.jpg)
Theo báo Giác ngộ
————-***————–
༺ TÂN VIÊN TỊCH ༻
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-2-724x1024.jpg)
Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, Húy thượng NGUYÊN hạ CHỨNG, đời thứ 44 Dòng Lâm Tế Chánh Tông và đời thứ 10 Thiền Phái Liễu Quán, Chánh Thư Ký kiêm Xử Lý Thường Vụ Viện Tăng Thống GHPGVNTN đã viên tịch đúng 16 giờ chiều ngày 24-11-2023 (12-10-Quý Mão), trụ thế 81 năm.
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-1-1024x730.jpg)
“Rồi nhắm mắt ta đi vào cõi mộng
Như sương mai, như ánh chớp, mây chiều.”
(HT.TUỆ SỸ)
Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ, vị giáo phẩm uyên bác, dịch giả của nhiều bộ kinh, luật, luận quan trọng; tác giả của các công trình nghiên cứu Phật học giá trị, tân viên tịch tại chùa Phật Ân (tỉnh Đồng Nai) vào 16 giờ chiều nay, ngày 24-11-2023 (12-10-Quý Mão), trụ thế 81 năm.
“…Vai trò của trí thức trong bất cứ xã hội nào, chính yếu vẫn là kế thừa và bảo tồn di sản của tiền nhân, đồng thời giáo dục các các thế hệ theo sau tiếp tục sự nghiệp kế thừa, bảo tồn và phát triển. Trí thức Phật tử, một bộ phận trong bốn chúng đệ tử, trong tư cách là con dân của đất nước, của xã hội, dự phần trong các sự nghiệp toàn dân, giáo dục các thế hệ trẻ trưởng thành xứng đáng tầm vóc góp phần lãnh đạo từ những thôn xóm nghèo nàn cho đến những đô thị phồn vinh trong một quốc gia hưng thịnh; và đồng thời, là gạch nối, là nhịp cầu để các hàng xuất gia từ thâm sơn cùng cốc, từ những Thiền thất, Tịnh viện, qua đó mang ánh sáng của Chánh Pháp soi tỏ tận chốn cùng khổ nhân sinh. Đó là sứ mệnh, là phận sự, đối với quốc gia dân tộc, là tâm nguyện Bồ-đề hành, lý tưởng Bồ-tát đạo, trong lý tưởng phụng sự Dân tộc và Đạo pháp…” (trích “Thư Gửi Chư Thiện Tri Thức” – Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ)
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/ht-tue-sy-3-1024x768.jpg)
“Đã mất hết những tháng ngày xưa cũ,
Quên đường về chim vỗ cánh lang thang.
Cây lá khóc giữa rừng xưa cánh rũ,
Người ra đi để sương khói bẽ bàng.
Cát bụi nào quyện chân từ phố thị?
Bước rộn ràng có thay đổi hồn xưa,
Xin mãi mãi ngát hương thời nguyên thỉ,
Một màu trăng dù trời lộng bốn mùa.”
————————————
Tâm Nhãn
![](https://chuatutam.net/wp-content/uploads/2023/11/thay-tue-sy-gn-7143.jpg)
Kính Tiễn Biệt Người
BBT Chùa Tự Tâm tổng hợp
Thảo luận về post