XUÂN TRONG ĐÔI MẮT THIỀN - CHÙA TỰ TÂM

Bình chọn

Bạn biết đến Chùa Tự Tâm thông qua phương tiện nào?
 

Hình ảnh

  • 1256530_497479667013867_1014200401_n.jpg
  • 1289834_496972933731207_2129934441_n.jpg
  • 1305453_496972930397874_502961374_n.jpg
  • 1369081_496971993731301_1220368879_n.jpg
  • 1371508_496971997064634_1116290538_n.jpg
  • 1374406_496972943731206_2081264957_n.jpg
  • 1375658_497479367013897_1781351274_n.jpg
  • 1376863_496972950397872_816092381_n.jpg
  • 1377041_497480443680456_1164263196_n.jpg
  • 1377338_497480140347153_1549967075_n.jpg
  • img_3463.jpg
  • img_3493.jpg
  • img_3507.jpg
  • img_3521.jpg
  • img_4232.jpg
  • img_4240.jpg
  • img_4248.jpg
  • img_4346.jpg
  • img_4383.jpg
  • img_4427.jpg

Thông tin liên hệ

  • - Địa chỉ: Hẻm 426 đường Phan Bội Châu, tổ 17 khối 2, phường Thành Nhất, Tp Ban Mê Thuột, ĐăkLăk, Việt Nam
  • - Sư cô Thích Nữ Liên Tâm
  • - Email: chuatutam@gmail.com

Lịch Âm Dương

Nhạc Phật hay

You must have Flash Player installed in order to see this player.

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay97
mod_vvisit_counterHôm qua487
mod_vvisit_counterTuần này97
mod_vvisit_counterTuần trước3494
mod_vvisit_counterTháng này9370
mod_vvisit_counterTháng trước18861
mod_vvisit_counterTất cả1427896

Có: 66 khách trực tuyến

XUÂN TRONG ĐÔI MẮT THIỀN

Email In
Share

MÙA XUÂN TRONG CON MẮT THẾ GIAN


     Mùa xuân - mùa của cây cỏ đơm hoa kết trái, đâm chồi nẩy lộc, của tình yêu nồng nàn, của sự sống bừng bừng thức dậy sau giấc ngủ trầm lặng suốt mùa đông. Mùa xuân, mùa của hưởng thụ và thưởng thức những vẻ đẹp khi thiên nhiên phơi bày hương sắc và người ta chợt nghe dấy lên trong lòng những cảm xúc nồng nàn của tình yêu bất kể ở tuổi nào.

Nói như Huy Tân:

Xuân về, hoa đỏ, môi em đỏ,

Cặp má em như gợn đỏ nhiều

     Nên từ đó ta hiểu rằng mùa xuân là một mùa đẹp nhất trong năm nhưng chưa hẳn chỉ có mùa xuân mới đem đến niềm vui cho mọi người, cái niềm vui nằm ngoài mùa xuân ấy.

Khi Xuân Diệu viết:

Xuân của đất trời nay mới đến,

Trong tôi xuân đến đã lâu rồi.

     Là không nói đến cái xuân của không gian, của cảnh vật bên ngoài vì mùa xuân của thi đã đến theo tình yêu:

Từ lúc yêu nhau hoa nở mãi,

Trong vườn thơm ngát của hồn tôi.

     Thế nhưng cái mùa xuân thiên nhiên vẫn cứ trở lại như dòng nước kia, mặc kệ tâm tình người ngồi lại bên cầu.



MÙA XUÂN TRONG MẮT THIỀN



     Thiền sư nhìn mùa xuân như thế nào? Cái diện mạo mùa xuân có gì khác không?

Thực ra, họ vẫn thấy như bao người:

Niên thiếu chưa từng hiểu sắc không

Xuân sang hoa sắc vướng tơ lòng

Diện mục xuân nay từng khám phá

Thiền tọa an nhiên ngắm rụng hồng. (Trần Nhân Tông)


     Thế nên thiền sư thấy mùa xuân là mùa xuân, thản nhiên thanh thoát, nhìn xuân qua hoa nở, nhìn xuân đi qua hoa rụng.

Nói như Thiền sư Chân Không thì:

Xuân đến, xuân đi, ngỡ xuân hết,

Hoa nở, hoa tàn, chỉ là xuân.

Hay trong bài thơ nổi tiếng của thiền sư Mãn Giác:


Xuân khứ bách hoa lạc

Xuân đáo bách hoa khai

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận

Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.

Xuân đi trăm hoa rụng,

Xuân đến trăm hoa cười

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết

Đêm qua sân trước một cành mai. (Ngô Tất Tố dịch)


Hoa nở rồi tàn, sắc thân ta cũng như hoa, có sinh có diệt có thành có hoại, làm sao tránh khỏi lý vô thường:


Sự trục nhãn tiền quá

Lão tùng đầu thượng lai.

Sự đời trôi trước mắt,

Tóc đã bạc trên đầu.


      Thế nên thiền sư cũng như bao người ngắm nhìn xuân, thưởng thức vẻ đẹp tràn đầy của nó. Nhưng cái nhìn của thế nhân chạy theo, vói lấy thời gian để sống, để phải ngậm ngùi như Xuân Diệu:

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần trở lại?

      Hòa thượng Thanh Từ đã từng giảng: “… từng tháng từng năm chúng ta mặc chiếc áo mộng đan bằng những sợi tơ mộng”. Chúng ta thử hỏi trong 24 giờ qua, có bao nhiêu giây phút đối cảnh mà không nghĩ đến điều gì khác hay chỉ sống trong trùng trùng duyên nghiệp, âu lo triền phược hàng ngày”, để có lúc phải la lên: 

Ta chết lặng, bó tay, đầu lắc,

Đào xiêu ơi, hoa rụng, mất rồi! (Bùi Giáng - BG)


Vì âu lo:

Người xuống núi mang về đâu có chắc

Những dịp về còn nữa ở mai sau. (BG)

Ta âu lo cho hiện tại, dằn vặt với quá khứ và chơi vơi trong những giấc mơ ngày mai:

Nói như Shakespeare:

We are such stuff

As dreams are made on, and our little life

Is rounded with a sleep.

Chúng ta một thể như mơ

Giấc mơ kết tự bao giờ đời ta.

Nhỏ nhoi một kiếp đi qua

Rồi ra khép một vòng hoa miên trường.

(Nguyên Cẩn dịch - NC)


     Vì theo Hòa thượng Thích Thanh Từ: “…chúng ta nhận thức rõ ràng cuộc đời là ảo mộng, đầu năm thấy cuối năm là xa, nhưng rồi cuối năm cũng sẽ đến. Rồi ngày mai nó qua, qua rồi mất… Biết mộng rồi phải thức dậy thắp đèn lên cho sáng. Nếu không được như vậy thì mộng này sẽ nối tiếp mộng khác và không biết nối tiếp đến bao nhiêu lần nữa mới hết mộng”. Như người xưa đã từng nói trong một bài kệ:

Tại mộng na tri mộng thị hư

Tỉnh lai phương giác mộng trung vô

Mê thời khắp tợ mộng trung sự

Giác liễu hoàn đồng thùy khởi phu.

Trong mơ ai biết là đang mộng

Tỉnh ra mới hiểu mộng là không

Trong mơ muôn sự đều như thật

Khi ngộ ra mình mới ngủ xong. (NC)


Trước hết phải ra khỏi giấc Nam Kha. Thấy thế gian muôn sự là không, đó là bước đầu trở về quê hương cũ.

Hỏi quê rằng biển xanh đâu?

Thưa rằng mộng ban đầu đã xa. (BG)

     Cũng HT. Thanh Từ lại hoan hỷ cho rằng: “…nhờ phúc duyên lành, chúng ta được Đức Phật chỉ cho trong cái mộng ấy có cái không phải là mộng”. Thế nhưng như Nguyễn Du viết:

Diệp lạc hoa khai nhãn tiền sự

Tứ thời tâm kính tự như như.

Ta nhìn lá rụng hoa sinh,

Bốn mùa đối ảnh tâm mình như như. (NC)

     Có cái gì đó bất biến (như như) vượt lên trên mọi biến đổi, mọi xao động của thiên nhiên và hồn người. Vẫn cảnh ấy, nhưng với con mắt thiền, vạn vật trở nên lắng đọng, tịch mịch, thanh thoát…

Mãn cảnh giai không hà hữu tướng

Thử tâm thường định bất ly thiền.

Cảnh không tìm tướng ở đâu?

Tâm này thường định chẳng cầu thiền xa. (HT.Thanh Từ dịch)


Một bài thơ xuân nổi tiếng thường được nhắc đến là bài Mỗ Ni Ngộ Đạo Thi

Tận nhật tầm xuân bất kiến xuân

Mang hài đạp biến lũng đầu vân

Qui lai tiếu niệm mai hoa khứu

Xuân tại chi đầu dĩ thập phân. (khuyết danh)

Tìm xuân ngày trọn thấy xuân đâu

Giày cỏ đạp mây khắp núi cao

Quay lại ngắt hoa mai cười ngửi

Trên cành Xuân đến đã từ lâu.

(Nguyễn Khuê dịch)

     Hình ảnh một Ni cô tất tả cả ngày xuân đi tìm xuân khắp cả non cao mây phủ nhưng vẫn không sao thấy xuân được như thể đi tìm bản thể chân như của mình theo đường đạo. Thế nhưng khi quay trở về trong vô vọng thì đột nhiên gặp xuân trên cành hoa mai, một mùa xuân viên mãn. Phải chăng khi quay về tự tâm, xuân cũng như đạo nào phải nhọc công kiếm tìm như kẻ tìm trâu trong Thập mục ngưu đồ. Lý Miễu cho rằng “đạo bất viễn nhân.” (Đạo chẳng xa người) mà chúng ta như gã cùng tử trong Pháp Hoa Kinh chẳng hay ngọc mani nằm trong tay áo.

     Mọi chuyện vẫn đang diễn ra trước mắt. Hãy sống và hãy biết mình đang sống… Thiền sư không than vãn vì sự vật trôi qua mà ông chỉ nêu lên như là sự kiện. Nó đấy, nó vẫn đang qua như chúng ta sẽ già như tóc trên đầu sẽ bạc. Thế thôi! Giản dị như đời...

Hãy cùng đọc một bài tanka của Shotetsu:

Không có hoa nơi này!

Những cây thông thức giấc

Trên đỉnh đồi ban mai

Hoa đào đêm xuân mộng

Cũng chỉ là mây bay. (Nhật Chiêu dịch)

     Những cây thông cũng mơ mộng như nhà thơ và cùng mơ thấy hoa đào trong đêm xuân mộng. Nhưng tan mộng, họ lại đối diện với hư không vì làm gì còn có hoa, làm gì còn có mây dù trong mơ thì hoa như mây và mây như hoa. Không sao phân biệt được. Đấy là bất nhị. Như nó đang diễn ra trước mắt:

Chư pháp tùng bổn lai

Thường tự tịch diệt tướng

Xuân đáo bách hoa khai

Hoàng oanh đê liễu thượng.

     Vâng, mùa xuân thì hoa nở, con oanh vẫn hót đầu cành, nhưng sao lại kết nối vào hai câu trong Diệu Pháp Liên Hoa Kinh?

Có vẻ như một sự ráp nối không đầu không đuôi, chẳng đâu vào đâu? Thế nhưng, là thiền sư, ai lại không biết:

Muôn pháp từ xưa lại

Tướng thường tự vắng lặng.

      Thấy được tướng vắng lặng là thấy được tánh vắng lặng. Không có tướng nào mà không phải là tánh. Không có chúng sanh nào chẳng phải là Phật.

      Từ chỗ vắng lặng ấy phá bỏ tất cả mọi biên giới giữa chủ thể và đối tượng, cắt đứt mọi vọng tưởng phân biệt của tự ngã. Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng (Kinh Kim Cang).

       Hiểu cái chân không để ngắm nhìn cái diệu hữu ­ là ý nghĩa của thiền. Hiểu muôn vật tướng đều vắng lặng để thấy cái diệu hữu.

Xuân đến trăm hoa khai

Hoàng oanh hót đầu cành.

      Không chỉ là mùa xuân trước mắt, cả cái mùa xuân đã qua, chưa đến kia nữa, cái mùa xuân mà ngỡ như không thấy vì hoa đã rụng chỉ còn cành trơ lại cái đêm qua, sân trước mà Cao Huy Thuần đã từng nêu lên sao không phải là đêm nay hay đêm mai vì ông lý luận rằng “trăng sáng đêm qua vẫn là trăng đêm nay, hoa nở năm mới cũng là hoa năm cũ.

Tạc dạ nguyệt minh kim dạ nguyệt

Tân niên hoa phát cố niên hoa. (Tuệ Trung)

Và cũng cái thấy ấy nên sau này Nguyễn Du mới chuyển dịch thơ Thôi Hộ :

Trước sau nào thấy bóng người

Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông.

     Hoa đào năm ngoái cười, chứ nào phải hoa năm nay. Cũng theo dòng lý sự ấy, ông viết “Quên mất hoa để dựa vào nở, dựa vào tàn là dựa vào cửa ngõ nhà người ta,… Hãy trở về nhà của mình, và ngay khi thấy điều đó thì vụt một cái:

Nhất điểm xuân quang xứ xứ hoa.

     Một chấm ánh nắng mùa xuân thôi, một chấm thôi, cả vũ trụ hoa nở. Chỉ có thơ mới diễn đạt được cái chỗ không thấy... Phải quay về nhà của mình:

Hỏi rằng người ở quê đâu

Thưa rằng tôi ở rất lâu quê nhà. (BG)

     Vì chúng ta đã đi xa khỏi giấc mộng ban đầu của mình. Nhớ tới bài kệ của Thiền sư Bổn Như khi ngộ:

Xứ xứ phùng quy lộ

Đầu đầu thị cố hương

Bản lai thành hiện sự

Hà tất đãi tư lương

Chốn chốn đường về cũ

Nơi nơi vốn cố hương

Xưa nay thành hiện sự

Nào phải đợi suy lường. (HT. Thanh Từ dịch)

     Chốn nào cũng là đường về, nơi nào cũng là cố hương, xưa nay chỉ là hiện tại. Nói như thầy Thanh Từ: …Phật pháp là thiết thực, hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy…

     Niết bàn nơi đâu? Phải chăng đấy chính là mùa xuân thường tại, mùa xuân miên viễn - cái giây phút, cái sát na mà lòng ta chánh niệm. Phải chăng có một bản ngã đang thưởng thức một tách trà, một tiếng chuông trong chiều vắng, tiếng kinh vang vọng giữa khuya, một áng mây bay qua bầu trời, một chiếc lá rụng ngoài hiên…?

     Đấy là con đường về với Đạo.

     Phải làm mọi việc với cái tâm vắng bặt sự phân biệt giữa tự ngã và các pháp mới có thể bước vào nhà Như Lai (tức Tánh Không). Chỉ khi ấy ta mới tìm thấy mùa xuân thường tại. Rất gần ta mà lại rất xa ta. Vì có thể gặp bất cứ nơi nào và bất cứ giây phút nào ta có thể dùng hình tượng mà thầy Tuệ Sỹ đã diễn đạt: “Khi con bướm khép đôi cánh lại trên giấc ngủ trưa trên luống cải hoa vàng, khi ta nghe trỗi dậy tiếng vặn mình của loài sâu róm và khi mang tâm thức của một người:

Nguyện yêu trần gian nguyên vẹn
Hết linh hồn và hết cả da xương
Con kiến bé cùng hoa hoang cỏ dại
Con vi trùng, sâu bọ cũng yêu luôn.

(Bùi Giáng)

Thì ta sẽ quên đi cái mùa xuân thiên nhiên ấm nồng theo thời tiết mà sẽ thấy hoa vàng không chỉ là một độ. Như người xưa từng nói:

Bất đạp kim thời lộ

Thường du kiếp ngoại xuân

Chẳng đi theo bước đương thời

Mùa xuân kiếp ngoại thảnh thơi dạo hoài (HT. Thanh Từ dịch)

Đấy chính là mùa xuân ngoài thời gian, còn gọi là mùa xuân miên viễn:

Ra đi hẹn với xuân đầu

Chờ nhau ngõ khác ngó màu nguyên xuân (BG)

     Một mùa xuân không lệ thuộc thời gian vì chúng ta đã lánh xa con đường danh, lợi, sắc, tài. Hãy vui trong một mùa xuân kiếp ngoại không còn ràng buộc khổ đau vì ngoại cảnh, dưới bóng vô thường. Nói như Thiền sư Nhất Hạnh là “…nhận diện cái bất diệt ở trong sinh diệt, và chúng ta có thể nhận diện bằng chánh niệm”.


Giờ phút linh thiêng

Đóa bất diệt nở giữa vườn hoa sinh diệt

(Khúc nguyện cầu - Nhất Hạnh)


     Xin ngợi ca hôm nay và nhìn quanh ta trong ta bằng con mắt thiền đón chào một mùa xuân miên viễn không cứ là Quý Tỵ hay Giáp Ngọ...

Nguyện cầu cho mười phương an lạc !.



Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Lần cập nhật cuối ( Thứ năm, 15 Tháng 2 2018 22:58 )  

Thêm bình luận

Security code
Làm mới

Bạn đang ở: Trang chủ Góc Tự Tâm XUÂN TRONG ĐÔI MẮT THIỀN